Terug naar Smaaklessen

Rundvlees - omschrijving

In Nederland worden koeien gehouden voor vlees en melk. Rundvlees in Nederland komt van melk- en vleeskoeien van verschillende rassen. Een vrouwelijk rund is een koe, een mannelijk rund is een stier.

Rundvlees wordt ook wel rood vlees genoemd, net als varkensvlees. Vlees van kip wordt wit vlees genoemd.

Van een koe komen heel veel verschillende stukjes vlees. Dit komt van verschillende delen van de koe. Kijk maar eens in onderstaande afbeelding waar een stukje vlees nou precies vandaan komt.

vleeskoe

Rundvlees - productie

Wanneer een koe geslacht kan worden, wordt het naar een slachthuis gebracht. In het slachthuis wordt de koe goed gekeurd. De koe moet gezondheid zijn zodat een mens het vlees veilig kan eten. Vanuit het slachthuis gaat het vlees naar een slager of naar de groothandel. De slager bewerkt het vlees zodat het in de winkel verkocht kan worden. Vanuit de groothandel wordt het vlees aan slagers en aan supermarkten geleverd. Wanneer je vlees bij een slager koopt, kan je vaak precies aangeven hoeveel vlees je wilt hebben. Bij een supermarkt is het vlees vaak al in pakjes ingepakt.

Rundvlees - bewaren

Rauw rundvlees bederft snel. Leg het vlees daarom altijd zo snel mogelijk in de koelkast. Let ook goed op de houdbaarheidsdatum.
Bewaar open verpakkingen of onverpakt vlees maximaal 2 dagen in de koelkast en 6-12 maanden in de vriezer. Verpak het vlees dan goed.
Rauw gemalen vlees, waarin ook rundvlees kan zitten (gehakt, hamburgers, slavinken) kan maximaal 1 dag in de koelkast worden bewaard en 2-3 maanden in de diepvries.

Rundvlees - bereiden

Je kunt rundvlees op meerdere manieren klaarmaken, namelijk koken, bakken, grillen en roerbakken. De meeste rundvleesproducten (zoals gehakt, worstjes, burgers of spiesjes) moeten helemaal gaar zijn voor je ze kan eten. Vlees uit één stuk van rund, zoals biefstuk, kan rosé gegeten worden (dan is het nog rood aan de binnenkant).

Tip: als je twijfelt over het bereiden van een stukje vlees, kan je aan een slager vragen hoe/hoelang je het vlees het beste kan bereiden.

biefstuk
Biefstuk die niet helemaal doorbakken is (rosé).

Rundvlees - gezondheid

Onbewerkt, mager rundvlees kan een onderdeel zijn van een gezond eetpatroon. Vooral door de eiwitten, vitamines en ijzer.  Eiwit is een belangrijke bouwstof voor ons lichaam. Ook zitten er vitamines in, zoals vitamine B. Vitamines zijn stofjes die in het eten en drinken zitten. Je hebt ze nodig om goed te groeien en voor een goede gezondheid. In rundvlees zit ook ijzer, dit is onder andere belangrijk voor ons bloed.

Het eten van te veel vlees is niet goed voor je gezondheid. Rundvlees (ook wel rood vlees genoemd) en bewerkt vlees (zoals vleeswaren etc.) worden in verband gebracht met ziektes als kanker. Daarom is het belangrijk om niet al te veel vlees te eten. Let verder ook op met het eten van rauw en verbrand vlees, ook dit kan slecht zijn voor je gezondheid.

Rundvlees - Schijf van Vijf

In de Schijf van Vijf staan allerlei producten die goed zijn voor je gezondheid. De Schijf van Vijf bestaat uit 5 vakken vol goede producten om uit te kiezen. Kies elke dag genoeg uit elk vak en varieer daarbij volop, dan krijgt je lijf wat het nodig heeft.

SVN000 Schijf van Vijf RGB_vlak

Hoeveel vlees mag je nou per dag ? Iemand uit groep 5-6 heeft ongeveer 1 portie vis, peulvruchten of vlees per dag nodig. Dat is ongeveer 60-100 gram.

Het is goed om gedurende de week te variëren in vis, peulvruchten en vlees. Dit is een voorbeeld van een weekmenu vol variatie: 1 dag vis, 1 dag peulvruchten, 1 dag noten, 2 dagen rund- of varkensvlees en 2 dagen kip of ander gevogelte. In plaats van vlees kan je ook vleesvervanger, tofu, tempé of eieren nemen.

Het is het beste om producten te kiezen die in de Schijf van Vijf staan.

Deze soorten rundvlees staan IN de Schijf van Vijf:

  • Onbewerkt rundvlees (zoals mager gehakt, biefstuk, rosbief, magere runderlappen en sukadelappen)

Met onbewerkt vlees wordt vlees bedoeld waaraan voor de verkoop niks bewerkt of toegevoegd is. Hieronder valt ook gesneden of gemalen vlees dat geen verder toevoeging of andere bewerking heeft gehad zoals los gehakt.

Deze soorten rundvlees staan NIET in de Schijf van Vijf:

  • Bewerkt rundvlees (zoals hamburgers, worst en gekruid of gemarineerd vlees)
  • Vleeswaren

Bij bewerkt vlees is er iets toegevoegd om de smaak of houdbaarheid te veranderen. Er zijn bijvoorbeeld kruiden toegevoegd of het vlees is gerookt, gezouten of gedroogd. Deze producten zijn minder goed voor je gezondheid en staan dus niet in de Schijf van Vijf.

Meer lezen over de Schijf van Vijf? Ga naar de website van het Voedingscentrum.

Rundvlees - keurmerk

Wat is een keurmerk?
Een keurmerk is eigenlijk een soort logo op een verpakking. Het is een hulpmiddel voor het maken van een gezonde of duurzame keuze. Een keurmerk laat bijvoorbeeld zien dat er extra aandacht was voor het milieu of voor het leven van dieren.
Hieronder staan een aantal keurmerken beschreven die voor kunnen komen op rundvlees. Meer weten? Kijk dan ook eens in de Keurmerkenwijzer.

Het Beter Leven Keurmerk

Beter leven

Als er op de verpakking van rundvlees een Beter Leven Keurmerk staat, dan zegt dat iets over het leven van de koe. Het keurmerk kan 1, 2 of 3 sterren hebben. Hoe meer sterren er op het keurmerk staan, hoe beter het leven van de koe. De grootste verschillen tussen de drie sterren zit in de ruimte die de koeien krijgen, hoe de stal ingericht is (of er bijvoorbeeld stro op de vloer ligt of speeltjes zijn waar de koeien mee kunnen spelen), of de koeien naar buiten kunnen en hoe lang ze vervoert worden.

Europees Keurmerk voor Biologisch

Europees keurmerk
Dit keurmerk kan op de verpakking van rundvlees staan. Het betekent dat het rundvlees voldoet aan de regels van de Europese Unie voor biologische landbouw. Biologisch betekent dat er zoveel mogelijk rekening gehouden wordt met het milieu, dier en mens. Bij dit keurmerk betekent dit dat alle ingrediënten biologisch zijn, het duidelijk is waar de ingrediënten vandaan komen, er geen chemische stoffen of bestrijdingsmiddelen zijn gebruikt, er geen kunstmest gebruik is en er rekening is gehouden met dierenwelzijn.

Halal
logo halal
Ook het Halal logo kan je soms op een verpakking van rundvlees zien staan. Wanneer je dit logo ziet, betekent dit dat het dier geslacht is volgens de islamitische regels. Vlees dat volgens deze regels wordt geslacht, wordt ‘halal’ genoemd. Dit betekent ‘toegestaan’. Het vlees wordt dan als goed en rein gezien. Er zijn verschillende logo’s voor halal. Zoek maar eens op internet.

Varkensvlees - omschrijving

Varkens worden gehouden voor het vlees op varkenshouderijen. Een varken is een zoogdier en is een omnivoor. Dit betekent dat ze planten én dieren eten. Een volwassen mannetjesvarken heet een beer en een vrouwtjesvarken heet een zeug.

Varkensvlees is rood vlees, net als het vlees van rund, geit en schaap. Wit vlees is vlees van bijvoorbeeld kip.

Van varkensvlees worden verschillende producten gemaakt. Kijk maar eens in het volgende lijstje of in de afbeelding om te kijken van welk deel van het varken een stukje vlees komt.

  • Kop: gehakt, worst, speklappen
  • Schouder: varkenslappen, rollade, fricandeau, gehakt
  • Poten: gehakt
  • Hals: karbonade, lapjes, rollade
  • Rib: ribkarbonade, rollade, lapjes
  • Bil: fricandeau, schnitzels, hamlappen, rollade
  • Rug: spek
  • Staart: braadstuk, hamlappen
  • Buik: speklappen, rollade

 

vleesvarken

Varkensvlees - productie

In Nederland zijn veel varkenshouderijen, dit zijn boerderijen waar varkens leven. Deze varkens worden gehouden voor hun vlees. Wanneer een varken geslacht kan worden, wordt het naar het slachthuis gebracht. Vervolgens gaat het vlees naar een slager of wordt het klaargemaakt om verkocht te worden in een supermarkt.

De manier waarop de varkens gehouden worden, verschilt per bedrijf. Zo bestaan er bijvoorbeeld boerderijen met scharrelvarkens en biologische varkens. Een scharrelvarken heeft binnen wat minder ruimte dan een biologisch varken en de vloer is dicht bedekt met stro. Allebei de varkens kunnen ook naar buiten. Een biologisch varken eet ook anders voer, dit moet helemaal biologisch zijn.

Veel varkensvlees uit Nederland gaat naar Italië, Duitslang, Griekenland en Engeland. Sommig varkensvlees dat wij eten komt ook uit andere landen (vooral Duitsland).

 

Varkensvlees - bewaren

Rauw varkensvlees bederft snel. Leg het vlees daarom altijd zo snel mogelijk in de koelkast. Let ook goed op de houdbaarheidsdatum.
Bewaar open verpakkingen of onverpakt vlees maximaal 2 dagen in de koelkast en 4 maanden in de vriezer. Verpak het vlees dan goed.

Rauw gemalen vlees, waarin ook varkensvlees kan zitten, kan maximaal 1 dag in de koelkast bewaard worden en 2 tot 3 maanden in de diepvries. Voorbeelden van gemalen vlees zijn gehakt en hamburgers.

Varkensvlees - bereiden

Je kunt varkensvlees op meerdere manieren klaarmaken, namelijk koken, bakken, grillen en roerbakken. Het is erg belangrijk om varkensvlees goed te verhitten, zodat bacteriën worden gedood. Vlees uit één stuk van varken, zoals varkenshaas, kan rosé (rood aan de binnenkant) gegeten worden, omdat de meeste bacteriën altijd aan de buitenkant van het vlees zitten. Maar doorbakken blijft de meest veilige keuze.

Tip: als je twijfelt over het bereiden van een stukje vlees, kan je aan een slager vragen hoe/hoelang je het vlees het beste kan bereiden.

Varkensvlees - gezondheid

Onbewerkt, mager varkensvlees kan een onderdeel zijn van een gezond eetpatroon. Vooral door de eiwitten en vitamines.  Eiwit is een belangrijke bouwstof voor ons lichaam. Ook zitten er vitamines in, zoals vitamine B. Vitamines zijn stofjes die in het eten en drinken zitten. Je hebt ze nodig om goed te groeien en voor een goede gezondheid.

Het eten van te veel vlees is niet goed voor je gezondheid. Varkensvlees (ook wel rood vlees genoemd) en bewerkt vlees (zoals schnitzels, vleeswaren etc.) worden in verband gebracht met ziektes als kanker. Daarom is het belangrijk om niet al te veel vlees te eten. Let verder ook op met het eten van rauw en verbrand vlees, ook dit kan slecht zijn voor je gezondheid.

 

Varkensvlees - Schijf van Vijf

In de Schijf van Vijf staan allerlei producten die goed zijn voor je gezondheid. De Schijf van Vijf bestaat uit 5 vakken vol goede producten om uit te kiezen. Kies elke dag genoeg uit elk vak en varieer daarbij volop, dan krijgt je lijf wat het nodig heeft.

SVN000 Schijf van Vijf RGB_vlak

Hoeveel vlees mag je nou per dag ? Iemand uit groep 5-6 heeft ongeveer 1 portie vis, peulvruchten of vlees per dag nodig. Dat is ongeveer 60-100 gram.

Het is goed om gedurende de week te variëren in vis, peulvruchten en vlees. Dit is een voorbeeld van een weekmenu vol variatie: 1 dag vis, 1 dag peulvruchten, 1 dag noten, 2 dagen rund- of varkensvlees en 2 dagen kip of ander gevogelte. In plaats van vlees kan je ook vleesvervanger, tofu, tempé of eieren nemen.

Het is het beste om producten te kiezen die in de Schijf van Vijf staan.

Deze soorten varkensvlees staan IN de Schijf van Vijf:

  • Onbewerkt mager varkensvlees (zoals varkenshaas, haaskarbonades, magere varkenslappen, varkensfiletlapjes, varkensschouderkarbonade en hamlappen)

Met onbewerkt vlees wordt vlees bedoeld waaraan voor de verkoop niks bewerkt of toegevoegd is. Hieronder valt ook gesneden of gemalen vlees dat geen verder toevoeging of andere bewerking heeft gehad.

Deze soorten varkensvlees staan NIET in de Schijf van Vijf:

  • Bewerkt varkensvlees (zoals worst en gekruid of gemarineerd vlees)
  • Vet varkensvlees (zoals speklappen half-om half gehakt en spare ribs)
  • Vleeswaren (zoals ham en worst)

Bij bewerkt vlees is er iets toegevoegd om de smaak of houdbaarheid te veranderen. Er zijn bijvoorbeeld kruiden toegevoegd of het vlees is gerookt, gezouten of gedroogd. Deze producten zijn minder goed voor je gezondheid en staan dus niet in de Schijf van Vijf.

Meer lezen over de Schijf van Vijf? Ga naar de website van het Voedingscentrum.

Varkensvlees - keurmerk

Wat is een keurmerk?
Een keurmerk is eigenlijk een soort logo op een verpakking. Het is een hulpmiddel voor het maken van een gezonde of duurzame keuze. Een keurmerk laat bijvoorbeeld zien dat er extra aandacht was voor het milieu of voor het leven van dieren.
Hieronder staan een aantal keurmerken beschreven die voor kunnen komen op varkensvlees. Meer weten? Kijk dan ook eens in de Keurmerkenwijzer.

Het Beter Leven Keurmerk

Beter leven

Als er op de verpakking van varkensvlees een Beter Leven Keurmerk staat, dan zegt dat iets over het leven van de varkens. Het keurmerk kan 1, 2 of 3 sterren hebben. Hoe meer sterren er op het keurmerk staan, hoe beter het leven van het varken. De grootste verschillen tussen de drie sterren zit in de ruimte die de varkens krijgen, hoe de stal ingericht is (of er bijvoorbeeld stro op de vloer ligt of speeltjes zijn waar de varkens mee kunnen spelen), of de varkens naar buiten kunnen en hoe lang ze vervoert worden.

Europees Keurmerk voor Biologisch

Europees keurmerk
Dit keurmerk kan op de verpakking van varkensvlees staan. Het betekent dat het varkensvlees voldoet aan de regels van de Europese Unie voor biologische landbouw. Biologisch betekent dat er zoveel mogelijk rekening gehouden wordt met het milieu, dier en mens. Bij dit keurmerk betekent dit dat alle ingrediënten biologisch zijn, het duidelijk is waar de ingrediënten vandaan komen, er geen chemische stoffen of bestrijdingsmiddelen zijn gebruikt, er geen kunstmest gebruik is en er rekening is gehouden met dierenwelzijn.

Kip - omschrijving

Een kip is een gevogelte. Een vrouwelijke kip wordt een hen genoemd en een mannelijke kip een haan. Kippen worden in Nederland gehouden voor eieren en vlees. Hanen leggen geen eieren en worden alleen voor het vlees gehouden. Vlees van een kip kun je in de winkel kopen als kippenvlees. Voorbeelden van kippenvlees zijn kipfilet, kipdrumsticks en kipschnitzel.

Kippenvlees is wit vlees, net zoals het vlees van andere gevogelte zoals eend of kalkoen. Rood vlees is vlees van bijvoorbeeld runderen en varkens.

Van verschillende delen van een kip komen verschillende stukken vlees. Kijk maar in de afbeelding hieronder.

vleeskip

Kip - productie

In Nederland zijn veel vleeskuikenhouderijen. Dit zijn bedrijven die kippen houden voor het vlees. De manier waarop de kippen gehouden worden verschilt per bedrijf. Zo bestaan er bijvoorbeeld boerderijen met scharrelkippen en biologische kippen. Een scharrelkip leeft in een scharrelstal, hier kunnen de kippen zich vrij bewegen. Er ligt strooisel op de grond en er zijn legnesten aanwezig. Scharrelkippen leven met negen kippen op één vierkante meter. Een biologische kip leeft met zes kippen op één vierkante meter, mag regelmatig naar buiten en krijgt ook biologisch voer.

Bekijk ook eens het volgende filmpje: Filmpje kippenhouderij (14.24 min). Wat is de ideale kippenboerderij?

Kippenvlees komt behalve uit Nederland ook vaak uit Duitsland, België of Brazilië. Kippenvlees uit Brazilië komt vaak ingevroren naar Nederland en wordt vooral gebruikt in kipnuggets en kipburgers.

Wanneer een kip geslacht kan worden, wordt de kip naar de slachterij gebracht. Vanuit deze slachterij, gaat het vlees naar een poelier, slager of het vlees wordt klaargemaakt om verkocht te worden in de supermarkt. Een polier is eigenlijk een slager die alleen maar gevogelte zoals kip verkoopt. Je kunt vlees dus op verschillende plekken kopen. Bij een polier of slager heb je meer keuze, kun je precies aangeven hoeveel vlees je wilt en wordt het door de slager voor je ingepakt. In een supermarkt is het vlees meestal al ingepakt in een verpakking.

Kip - bewaren

Het is belangrijk om kip goed te bewaren, anders bederft het. Leg het kippenvlees altijd zo snel mogelijk in de koelkast. Kijk ook goed op de verpakking wat de houdbaarheidsdatum is. Na deze datum moet je het vlees weggooien. Bewaar geopend of niet verpakt kippenvlees maximaal 2 dagen in de koelkast. Ook bij het bereiden van kippenvlees moet je het vlees pas vlak voor je het gaat bereiden uit de koelkast halen. Als de temperatuur namelijk boven de 10 graden komt, kunnen bacteriën makkelijk gaan groeien.
Kippenvlees kan ook in de diepvries bewaard worden. De kip blijft dan ongeveer een half jaar goed.

Kip - bereiden

Je kunt kip op allerlei manieren bereiden: van koken, braden, grillen en roerbakken tot barbecueën. Het is belangrijk dat de kip goed gaar is. Dit komt omdat er op rauwe kip bacteriën kunnen zitten die je heel ziek kunnen maken. Kip is goed gaar als het van binnen helemaal wit is.

Bij het bereiden is het ook belangrijk om schoon te werken. Dit komt door de bacteriën die op rauwe kip kunnen zitten. Daarom is het bijvoorbeeld heel belangrijk dat je goed je handen wast wanneer je rauwe kip hebt gesneden. Ook is het belangrijk dat je, een mes of snijplank dat je gebruikt hebt om rauwe kip te snijden, niet zonder schoon te maken ook gebruikt om iets anders mee te snijden. Was dit altijd eerst goed af met heet water en afwasmiddel.

Kip - gezondheid

Onbewerkte kip kan een onderdeel zijn van een goed voedingspatroon. Er zitten namelijk eiwitten en vitamines in. Eiwit is een belangrijke bouwstof voor ons lichaam. Ook zitten er vitamines in, zoals vitamine B. Vitamines zijn stofjes die in het eten en drinken zitten. Je hebt ze nodig om goed te groeien en voor een goede gezondheid. In kippenlever zit ook vitamine A.

Kip wordt ook wel mager vlees genoemd. Kip bevat ook minder verzadigd vet dan rund- en varkensvlees.

In bewerkte kipproducten (waar iets aan toegevoegd is voor de smaak of die bijvoorbeeld gerookt of gezouten zijn) zoals kipknakworst, kipburgers of kipnuggets zit vaak veel zout en meer vet doordat het bijvoorbeeld gefrituurd is. Dit is daarom minder goed voor je gezondheid.

Kip - Schijf van Vijf

In de Schijf van Vijf staan allerlei producten die goed zijn voor je gezondheid. De Schijf van Vijf bestaat uit 5 vakken vol goede producten om uit te kiezen. Kies elke dag genoeg uit elk vak en varieer daarbij volop, dan krijgt je lijf wat het nodig heeft.

SVN000 Schijf van Vijf RGB_vlak

Hoeveel kip mag je nou per dag ? Iemand uit groep 5-6 heeft ongeveer 1 portie vis, peulvruchten of vlees per dag nodig. Dat is dus ook kip, 1 portie is ongeveer 60-100 gram kip.

Het is goed om gedurende de week te variëren in vis, peulvruchten en vlees. Dit is een voorbeeld van een weekmenu vol variatie: 1 dag vis, 1 dag peulvruchten, 1 dag noten, 2 dagen rund- of varkensvlees en 2 dagen kip of ander gevogelte. In plaats van vlees kan je ook vleesvervanger, tofu, tempé of eieren nemen.

Het is het beste om producten te kiezen die in de Schijf van Vijf staan.

Deze soorten kip staan IN de Schijf van Vijf:

  • Onbewerkt mager kippenvlees (zoals kipfilet en een ongekruide kipdrumstick)

Deze soorten kip staan NIET in de Schijf van Vijf:

  • Bewerkt kippenvlees (zoals kipschnitzel, gekruide kipdrumsticks en cordon bleu)
  • Vleeswaren (zoals gerookte kipfilet en kipgrilworst)
  • Deze producten staan niet in de Schijf van Vijf omdat er vaak te veel suiker, zout of vet in zit.

Vlees is bewerkt als er iets aan wordt toegevoegd om de smaak of houdbaarheid te veranderen. Dat kunnen kruiden zijn of het vlees kan gerookt, gezouten of gedroogd worden. Dit is minder goed voor je gezondheid en deze producten staan dus niet in de Schijf van Vijf.

Meer lezen over de Schijf van Vijf? Ga naar de website van het Voedingscentrum.

Kip - keurmerk

Wat is een keurmerk?
Een keurmerk is eigenlijk een soort logo op een verpakking. Het is een hulpmiddel voor het maken van een gezonde of duurzame keuze. Een keurmerk laat bijvoorbeeld zien dat er extra aandacht was voor het milieu of voor het leven van dieren.
Hieronder staan een aantal keurmerken beschreven die voor kunnen komen op kippenvlees. Meer weten? Kijk dan ook eens in de Keurmerkenwijzer.

Het Beter Leven Keurmerk

Beter leven

Als er op de verpakking van kip een Beter Leven Keurmerk staat, dan zegt dat iets over het leven van de kippen. Het keurmerk kan 1, 2 of 3 sterren hebben. Hoe meer sterren er op het keurmerk staan, hoe beter het leven van de kip. Bij 1 ster hebben de kippen een overdekte uitloop, een normaal dag- en nachtritme en komt er natuurlijk daglicht in de stallen. Bij 2 sterren hebben de kippen een overdekte uitloop en kunnen ze ook naar buiten. Ook is er een normaal dag- en nachtritme en komt er natuurlijk daglicht in de stallen. Bij 3 sterren hebben de kippen een heel goed leven. Ze hebben een overdekte uitloop, kunnen naar buiten en hebben in de stallen meer ruimte dan bij 1 of 2 sterren. Ook is er een normaal dag- en nachtritme en komt er natuurlijk daglicht in de stallen.

Europees Keurmerk voor Biologisch

Europees keurmerk
Dit keurmerk kan op de verpakking van kip staan. Het betekent dat de kip voldoet aan de regels van de Europese Unie voor biologische landbouw. Biologisch betekent dat er zoveel mogelijk rekening gehouden wordt met het milieu, dier en mens. Bij dit keurmerk betekent dit dat alle ingrediënten biologisch zijn, het duidelijk is waar de ingrediënten vandaan komen, er geen chemische stoffen of bestrijdingsmiddelen zijn gebruikt, er geen kunstmest gebruik is en er rekening is gehouden met dierenwelzijn.

Halal
logo halal
Ook het Halal logo kan je soms op een verpakking van rundvlees zien staan. Wanneer je dit logo ziet, betekent dit dat het dier geslacht is volgens de islamitische regels. Vlees dat volgens deze regels wordt geslacht, wordt ‘halal’ genoemd. Dit betekent ‘toegestaan’. Het vlees wordt dan als goed en rein gezien. Er zijn verschillende logo’s voor halal. Zoek maar eens op internet.

Verse vis - omschrijving

Vissen zijn dieren die in het water leven. Er bestaan meer dan 31.000 verschillende soorten vissen. Sommige vissen leven alleen in zout water, dus in oceanen en zeeën en sommige in zoet water zoals in rivieren of meren.

  • Zoutwatervissen: ansjovis, bot, griet, heilbot, makreel, kabeljauw, koolvis, rode poon, sardien, schar, schelvis, schol, tarbot, tong, tonijn, wijting, zeepaling en zeeduivel.
  • Zoetwatervissen: baars, forel, karper, meerval, paling, snoek en steur.

Er zijn ook vissen die in zout én zoet water kunnen leven, zoals zalm en paling.

Ook schaal- en schelpdieren, zoals kreeft, oesters en mosselen horen volgens de Schijf van Vijf bij vis.

Verse vis - productie

Er zijn 2 manieren waarop vis gevangen wordt. Je hebt namelijk wilde vis en kweekvis. Wilde vis betekent dat de vis gevangen is in de zee of zoet water waarin de vis vanuit zichzelf leeft. Kweekvis betekent dat de vis speciaal gekweekt is om gevangen en opgegeten te worden. Dit gebeurt soms in stukken zee die met netten afgezet zijn of in hele grote bakken.

Op het water wordt de vis gevangen door vissers met vissersboten en grote netten. Hiervoor gaan vissers vaak al vroeg in de ochtend de zee op. Alle vis die gevangen is, gaat naar de visafslag. Hier wordt alles gesorteerd, op kwaliteit gecontroleerd en vervolgens verkocht. Het gaat dan naar bijvoorbeeld viswinkels of naar de supermarkt. Bij een viswinkel hebben ze vaak veel verschillende soorten en kan je precies aangeven hoeveel vis je wil hebben. Ze kunnen het daar ook voor je schoonmaken. In een supermarkt is de vis vaak verpakt.

Bekijk ook eens een paar van de volgende filmpjes:
Filmpje het verhaal van de zalm (6.33 min), schol (5.42 min), tonijn (8.15 min), kabeljauw (5.37 min), haring (4.34 min), garnaal (5.56 min).
Filmpje van vis in de zee naar vis in de winkel (4.05 min). Wat gebeurt er allemaal op de visafslag?

Verse vis - bewaren

Verse vis kun je niet lang bewaren. Het is het beste om de dezelfde dag te eten als dat je het gekocht hebt. Vis uit de diepvries, uit pot of uit blik kun je wel langer bewaren. Magere vis kun je ongeveer 6 maanden in de diepvries bewaren. Vette vis blijft in de vriezer ongeveer 3 maanden goed net als bereide vis, zoals kibbeling en gerookte paling.

Vis in pot of blik, die nog niet geopend zijn, bewaar je buiten de koelkast. Je kunt het dan bewaren tot de datum die op de verpakking staat. Wanneer de vis open is, moet je het in de koelkast bewaren. Je kan het dan nog 2 dagen bewaren.

Verse vis - bereiden

Vis kan op allerlei manieren worden bereid: van koken, bakken en grillen tot roerbakken. Over het algemeen is vis snel gaar. Afhankelijk van de dikte kun je uitgaan van 3 tot 10 minuten in de pan en 15 tot 20 minuten in de oven.

Sommige vis kan je ook rauw eten, bijvoorbeeld in sushi. Het is dan wel belangrijk dat de vis goed vers is.
Hoe weet je of vis vers is? Gebruik al je zintuigen! Vis is vers als de ogen van de vis helder en doorzichtig zijn en een beetje bol staan. De huid moet vochtig en glanzend zijn, en de kieuwen rood. Verse vis ruikt fris. Hoe ouder de vis, hoe meer de vis gaat stinken.

Vis zoals tonijn, zalm en sardientjes worden ook in blik verkocht. Ze zijn dan al bereid en daarom kun je ze opeten zonder te bakken. Tonijn en zalm zijn bijvoorbeeld lekker in een salade of een pastagerecht.

Wanneer je vis klaar maakt is het belangrijk om hygiënisch te werken. Gebruik een schone snijplank en gebruik die snijplank daarna niet gelijk weer om andere producten op te snijden. Was de plank dan eerst goed af met heet water en afwasmiddel.

Verse vis - gezondheid

In vis zit eiwit en vet. Dit zijn voedingsstoffen. Eiwitten zijn een belangrijke bouwstof voor het lichaam en vet geeft het lichaam energie. Er zitten ook verschillende soorten vitamines in vis (zoals vitamine A en B). Vitamines zijn stofjes die in het eten en drinken zitten. Je hebt ze nodig om goed te groeien en voor een goede gezondheid.
In vis zitten vooral veel goede vetten. Door genoeg vis te eten, heb je minder kans op hartziekten.

Verse vis - Schijf van Vijf

In de Schijf van Vijf staan allerlei producten die goed zijn voor je gezondheid. De Schijf van Vijf bestaat uit 5 vakken vol goede producten om uit te kiezen. Kies elke dag genoeg uit elk vak en varieer daarbij volop, dan krijgt je lijf wat het nodig heeft.

SVN000 Schijf van Vijf RGB_vlak

De Schijf van Vijf adviseert om 1 keer per week vis te eten (bij voorkeur vette vis). 1 portie vis is ongeveer 100 gram. Daarbij maakt het niet uit of het verse vis is of vis uit de diepvries, blik of pot.

Het is goed om gedurende de week te variëren in vis, peulvruchten en vlees. Dit is een voorbeeld van een weekmenu vol variatie: 1 dag vis, 1 dag peulvruchten, 1 dag noten, 2 dagen rund- of varkensvlees en 2 dagen kip of ander gevogelte. In plaats van vlees kan je dan dus ook vleesvervanger, tofu, tempé of eieren nemen.

Het is het beste om producten te kiezen die in de Schijf van Vijf staan. Alle soorten vis, schaal- en schelpdieren staan IN de Schijf van Vijf.
Sommige soorten bevatten alleen wel veel zout, zoals gerookte zalm en zoute haring. Deze kan je beter niet elke week eten. Ook vis dat bijvoorbeeld gefrituurd is (zoals een lekkerbekje of kabeljauw) of waar een sausje overheen zit, is beter om niet elke week te eten.

Het is vooral goed om vette vis te eten. Vette vis bestaat voor meer dan 10% uit vet. Voorbeelden van gezonde vette vis zijn: makreel, haring, zalm en sardines. Matig vette vis bevat 2-10% vet. Voorbeelden hiervan zijn baars, tong, tonijn en zeeduivel. Magere vis heeft minder dan 2% vet. Voorbeelden hiervan zijn kabeljauw, schelvis en koolvis.

Meer lezen over de Schijf van Vijf? Ga naar de website van het Voedingscentrum.

Verse vis - keurmerk

Wat is een keurmerk?
Een keurmerk is eigenlijk een soort logo op een verpakking. Het is een hulpmiddel voor het maken van een gezonde of duurzame keuze. Een keurmerk laat bijvoorbeeld zien dat er extra aandacht was voor het milieu of voor het leven van dieren.
Hieronder staan een aantal keurmerken voor vis beschreven. Meer weten? Kijk dan ook eens in de Keurmerkenwijzer.

MSC-keurmerk
MSC keurmerk
Het MSC-keurmerk staat op producten van wilde vis (vis dat vrij in de zee zwemt) die afkomstig zijn van duurzame visserij. Duurzaam betekent dat er rekening wordt gehouden met hoeveel vissen er zijn van een soort en dat er zo min mogelijk schade toegebracht wordt aan het leven in de zee.

ASC-keurmerk
ASC keurmerk
Het ASC-keurmerk staat op visproducten van gekweekte vis. Dit betekent dat de vis op een manier is gekweekt die niet slecht is voor het milieu en niet slecht is voor de vis zelf. De vissen hebben bijvoorbeeld genoeg ruimte gehad om te zwemmen. Voorbeelden van kweekvis met het ASC-keurmerk zijn: tilapia, pangasius, zalm, mosselen, forel en oester.

Europees Keurmerk voor Biologisch

Europees keurmerk
Dit keurmerk kan op de verpakking van vis staan. Het betekent dat de vis voldoet aan de regels van de Europese Unie voor biologische landbouw. Biologisch betekent dat er zoveel mogelijk rekening gehouden wordt met het milieu, dier en mens. Bij dit keurmerk betekent dit dat alle ingrediënten biologisch zijn, het duidelijk is waar de ingrediënten vandaan komen, er geen chemische stoffen of bestrijdingsmiddelen zijn gebruikt, er geen kunstmest gebruik is en er rekening is gehouden met dierenwelzijn.

Vis (diepvries, blik of pot) - omschrijving

Vissen zijn dieren die in het water leven. Er bestaan meer dan 31.000 verschillende soorten vissen. Sommige vissen leven alleen in zout water, dus in oceanen en zeeën en sommige in zoet water zoals in rivieren of meren.

  • Zoutwatervissen: ansjovis, bot, griet, heilbot, makreel, kabeljauw, koolvis, rode poon, sardien, schar, schelvis, schol, tarbot, tong, tonijn, wijting, zeepaling en zeeduivel.
  • Zoetwatervissen: baars, forel, karper, meerval, paling, snoek en steur.

Er zijn ook vissen die in zout én zoet water kunnen leven, zoals zalm en paling.

Ook schaal- en schelpdieren, zoals kreeft, oesters en mosselen horen volgens de Schijf van Vijf bij vis.

Vis (diepvries, blik of pot) - productie

Er zijn 2 manieren waarop vis gevangen wordt. Je hebt namelijk wilde vis en kweekvis. Wilde vis betekent dat de vis gevangen is in de zee of zoet water waarin de vis vanuit zichzelf leeft. Kweekvis betekent dat de vis speciaal gekweekt is om gevangen en opgegeten te worden. Dit gebeurt soms in stukken zee die met netten afgezet zijn of in hele grote bakken.

Op het water wordt de vis gevangen door vissers met vissersboten en grote netten. Hiervoor gaan vissers vaak al vroeg in de ochtend de zee op. Alle vis die gevangen is, gaat naar de visafslag. Hier wordt alles gesorteerd, op kwaliteit gecontroleerd en vervolgens verkocht. Het gaat dan naar bijvoorbeeld viswinkels of naar de supermarkt. Bij een viswinkel hebben ze vaak veel verschillende soorten en kan je precies aangeven hoeveel vis je wil hebben. Ze kunnen het daar ook voor je schoonmaken. In een supermarkt is de vis vaak verpakt.

Bekijk ook eens een paar van de volgende filmpjes:
Filmpje het verhaal van de zalm (6.33 min), schol (5.42 min), tonijn (8.15 min), kabeljauw (5.37 min), haring (4.34 min), garnaal (5.56 min).
Filmpje van vis in de zee naar vis in de winkel (4.05 min). Wat gebeurt er allemaal op de visafslag?

Vis (diepvries, pot of blik) - bewaren

Verse vis kun je niet lang bewaren. Het is het beste om de dezelfde dag te eten als dat je het gekocht hebt. Vis uit de diepvries, uit pot of uit blik kun je wel langer bewaren. Magere vis kun je ongeveer 6 maanden in de diepvries bewaren. Vette vis blijft in de vriezer ongeveer 3 maanden goed net als bereide vis, zoals kibbeling en gerookte paling.

Vis in pot of blik, die nog niet geopend zijn, bewaar je buiten de koelkast. Je kunt het dan bewaren tot de datum die op de verpakking staat. Wanneer de vis open is, moet je het in de koelkast bewaren. Je kan het dan nog 2 dagen bewaren.

Vis (diepvries, pot of blik) - bereiden

Vis kan op allerlei manieren worden bereid: van koken, bakken en grillen tot roerbakken. Over het algemeen is vis snel gaar. Afhankelijk van de dikte kun je uitgaan van 3 tot 10 minuten in de pan en 15 tot 20 minuten in de oven.

Sommige vis kan je ook rauw eten, bijvoorbeeld in sushi. Het is dan wel belangrijk dat de vis goed vers is.

Vis zoals tonijn, zalm en sardientjes worden ook in blik verkocht. Ze zijn dan al bereid en daarom kun je ze opeten zonder te bakken. Tonijn en zalm zijn bijvoorbeeld lekker in een salade of een pastagerecht.

Wanneer je vis klaar maakt is het belangrijk om hygiënisch te werken. Gebruik een schone snijplank en gebruik die snijplank daarna niet gelijk weer om andere producten op te snijden. Was de plank dan eerst goed af met heet water en afwasmiddel.

Vis (diepvries, pot of blik) - gezondheid

In vis zit eiwit en vet. Dit zijn voedingsstoffen. Eiwitten zijn een belangrijke bouwstof voor het lichaam en vet geeft het lichaam energie. Er zitten ook verschillende soorten vitamines in vis (zoals vitamine A en B). Vitamines zijn stofjes die in het eten en drinken zitten. Je hebt ze nodig om goed te groeien en voor een goede gezondheid.
In vis zitten vooral veel goede vetten. Door genoeg vis te eten, heb je minder kans op hartziekten.

Vis (diepvries, pot of blik) - Schijf van Vijf

In de Schijf van Vijf staan allerlei producten die goed zijn voor je gezondheid. De Schijf van Vijf bestaat uit 5 vakken vol goede producten om uit te kiezen. Kies elke dag genoeg uit elk vak en varieer daarbij volop, dan krijgt je lijf wat het nodig heeft.

SVN000 Schijf van Vijf RGB_vlak

De Schijf van Vijf adviseert om 1 keer per week vis te eten (bij voorkeur vette vis). 1 portie vis is ongeveer 100 gram. Daarbij maakt het niet uit of het verse vis is of vis uit de diepvries, blik of pot.

Het is goed om gedurende de week te variëren in vis, peulvruchten en vlees. Dit is een voorbeeld van een weekmenu vol variatie: 1 dag vis, 1 dag peulvruchten, 1 dag noten, 2 dagen rund- of varkensvlees en 2 dagen kip of ander gevogelte. In plaats van vlees kan je dan dus ook vleesvervanger, tofu, tempé of eieren nemen.

Het is het beste om producten te kiezen die in de Schijf van Vijf staan. Alle soorten vis, schaal- en schelpdieren staan IN de Schijf van Vijf.
Sommige soorten bevatten alleen wel veel zout, zoals gerookte zalm en zoute haring. Deze kan je beter niet elke week eten. Ook vis dat bijvoorbeeld gefrituurd is (zoals een lekkerbekje of kabeljauw) of waar een sausje overheen zit, is beter om niet elke week te eten.

Het is vooral goed om vette vis te eten. Vette vis bestaat voor meer dan 10% uit vet. Voorbeelden van gezonde vette vis zijn: makreel, haring, zalm en sardines. Matig vette vis bevat 2-10% vet. Voorbeelden hiervan zijn baars, tong, tonijn en zeeduivel. Magere vis heeft minder dan 2% vet. Voorbeelden hiervan zijn kabeljauw, schelvis en koolvis.

Meer lezen over de Schijf van Vijf? Ga naar de website van het Voedingscentrum.

Vis (diepvries, pot of blik) - keurmerk

Wat is een keurmerk?
Een keurmerk is eigenlijk een soort logo op een verpakking. Het is een hulpmiddel voor het maken van een gezonde of duurzame keuze. Een keurmerk laat bijvoorbeeld zien dat er extra aandacht was voor het milieu of voor het leven van dieren.
Hieronder staan een aantal keurmerken voor vis beschreven. Meer weten? Kijk dan ook eens in de Keurmerkenwijzer.

MSC-keurmerk
MSC keurmerk
Het MSC-keurmerk staat op producten van wilde vis (vis dat vrij in de zee zwemt) die afkomstig zijn van duurzame visserij. Duurzaam betekent dat er rekening wordt gehouden met hoeveel vissen er zijn van een soort en dat er zo min mogelijk schade toegebracht wordt aan het leven in de zee.

ASC-keurmerk
ASC keurmerk
Het ASC-keurmerk staat op visproducten van gekweekte vis. Dit betekent dat de vis op een manier is gekweekt die niet slecht is voor het milieu en niet slecht is voor de vis zelf. De vissen hebben bijvoorbeeld genoeg ruimte gehad om te zwemmen. Voorbeelden van kweekvis met het ASC-keurmerk zijn: tilapia, pangasius, zalm, mosselen, forel en oester.

Europees Keurmerk voor Biologisch

Europees keurmerk
Dit keurmerk kan op de verpakking van vis staan. Het betekent dat de vis voldoet aan de regels van de Europese Unie voor biologische landbouw. Biologisch betekent dat er zoveel mogelijk rekening gehouden wordt met het milieu, dier en mens. Bij dit keurmerk betekent dit dat alle ingrediënten biologisch zijn, het duidelijk is waar de ingrediënten vandaan komen, er geen chemische stoffen of bestrijdingsmiddelen zijn gebruikt, er geen kunstmest gebruik is en er rekening is gehouden met dierenwelzijn.

Dolphin SAFE logo

logo safe
Dit logo kan op blikjes tonijn staan. Het betekent dat de tonijn op een dolfijnvriendelijke manier gevangen is. Er worden bij het vissen geen netten gebruikt waarin dolfijnen verstrikt kunnen raken.

 

Eieren - omschrijving

De eieren die wij eten komen eigenlijk altijd van de kip. De buitenkant van een ei heet de schaal. Deze schaal is wit of bruin en is gemaakt van kalk. Binnenin een ei zit eiwit (het witte gedeelte van het ei) en een dooier (het gele gedeelte van een ei).

Eieren - productie

Je hebt kippen voor het vlees en kippen speciaal voor eieren. Eieren worden gelegd door leghennen. De boerderij waar deze kippen leven heet een leghennenbedrijf. Je hebt verschillende soorten bedrijven, bijvoorbeeld waar de kippen vrij rond lopen, waar ze binnen blijven, waar alles biologisch is etc. Dit staat ook altijd op de verpakking van een ei.
Een kip legt gemiddeld 6 eieren per week. Dat zijn 300 eieren per jaar. Deze eieren worden gecontroleerd op kwaliteit. Er wordt gekeken of de eierschaal schoon en heel is. Vervolgens worden ze ingedeeld op gewicht en kwaliteit. Zo zijn er kleine eieren, S=small (43-53 gram, M=medium (53-63 gram) of L=large (63-73 gram). Ze worden per soort verpakt en gaan naar de winkel.

Bekijk ook eens één van de volgende filmpjes:
Filmpje eieren (15.02 min). Welke weg legt ons eitje af voordat het bij het ontbijt in het eierdopje staat?
Filmpje inpakken van eieren (3.20 min). Voordat de eieren in de winkel komen te liggen, worden ze in een fabriek gecontroleerd en gesorteerd. Hoe gaat dat precies?

Eieren - bewaren

Eieren kan je het beste in de koelkast bewaren. Bekijk ook dit leuke filmpje over het bewaren van eieren.
Op de verpakking van eieren staat een houdbaarheidsdatum. Je kunt ze daarna nog enkele dagen hardgekookt of goed doorbakken eten.

Je kan ook een testje doen als je twijfelt of eieren nog eetbaar zijn. Leg een ei in een bakje of groot glas water. Een ei dat drijft is niet goed meer. Als het ei naar de bodem zakt, kan je het nog eten!

Wist je dat? Eieren langer goed blijven als je ze met de punt naar beneden bewaart?

Wist je dat? Eieren snel geurtjes overnemen? Je kan ze dus beter niet bewaren naar de ui, vis of knoflook.

Eieren - bereiden

Een ei kan je niet rauw eten, je moet het dus altijd bereiden. Dit kan op verschillende manieren, zoals koken en bakken.

Een gekookt ei

ei koken
Doe water in een pannetje en zet op het vuur. Wacht even tot het water kookt, leg dan voorzichtig de eieren in de pan. Als je het water aan de kook brengt en het ei er 4-5 minuten inlegt, heb je een zachtgekookt ei. Na 8-9 minuten heb je een hardgekookt ei. Na het koken kan je de eieren afspoelen met koud water, dit heet ‘schrikken’. Hierdoor kan je het ei makkelijker pellen.

Een gebakken ei
ei bakken

Pak een koekenpan en zet deze op het vuur. Voeg een klein beetje olie toe. Tik het ei open zodat de schaal breekt en doe het eiwit samen met de dooier in de pan. Je kunt ervoor kiezen om de dooier een beetje kapot te maken of om de dooier heel te houden. Na een paar minuten bakken is je eitje klaar!

Een omelet
omelet

Om een omelet te maken, breek je het ei open doe je het eiwit en de dooier in een kom. Klop het eiwit en eigeel door elkaar met een vork of garde. Je kan er wat melk bij doen zodat het ei luchtiger wordt. Je kan ook allerlei groenten aan de omelet toevoegen. Zet een koekenpan op het vuur en voeg het ei-mengsel toe. Bak in een paar minuten tot de omelet niet meer nat is.

Een roerei
roerei
Een roerei maak je eigenlijk op dezelfde manier als een omelet. Alleen blijf je tijdens het bakken van het ei-mengsel constant in de pan roeren. Hierdoor breekt de ei in kleine stukjes en krijg je roerei.

Eieren - gezondheid

Eieren bevatten veel goede voedingsstoffen zoals vitamines (vitamine A, B en D) en eiwitten. Eiwit is een belangrijke bouwstof voor ons lichaam. Vitamines zijn stofjes die in het eten en drinken zitten. Je hebt ze nodig om goed te groeien en voor een goede gezondheid.

Er is een kleine kans dat een ei een bacterie heeft. Die bacterie heet salmonella. Van een salmonellabesmetting krijg je last van je maag en darmen. Je kan dit voorkomen door geen rauwe eieren in koude gerechten te verwerken.

Eieren - Schijf van Vijf

In de Schijf van Vijf staan allerlei producten die goed zijn voor je gezondheid. De Schijf van Vijf bestaat uit 5 vakken vol goede producten om uit te kiezen. Kies elke dag genoeg uit elk vak en varieer daarbij volop, dan krijgt je lijf wat het nodig heeft.

SVN000 Schijf van Vijf RGB_vlak

Hoeveel eieren mag je volgens de Schijf van Vijf per week ? Het eten van 2-3 eieren per week past in een gezonde voeding. Je kunt met ei ook een keer vlees vervangen. Vegetariërs kunnen 3-4 eieren per week eten.

Het is goed om gedurende de week te variëren in vis, peulvruchten en vlees. Dit is een voorbeeld van een weekmenu vol variatie: 1 dag vis, 1 dag peulvruchten, 1 dag noten, 2 dagen rund- of varkensvlees en 2 dagen kip of ander gevogelte. In plaats van vlees kan je dan dus ook vleesvervanger, tofu, tempé of eieren nemen.

Het is het beste om producten te kiezen die in de Schijf van Vijf staan. Voor eieren is dat makkelijk, want eieren staan IN de Schijf van Vijf!

Meer lezen over de Schijf van Vijf? Ga naar de website van het Voedingscentrum.

Eieren - keurmerk

Wat is een keurmerk?
Een keurmerk is eigenlijk een soort logo op een verpakking. Het is een hulpmiddel voor het maken van een gezonde of duurzame keuze. Een keurmerk laat bijvoorbeeld zien dat er extra aandacht was voor het milieu of voor het leven van dieren.
Hieronder staat een keurmerk dat voor kan komen op eieren beschreven. Meer weten? Kijk dan ook eens in de Keurmerkenwijzer.

Het Beter Leven Keurmerk

Beter leven

Als er op de verpakking van eieren een Beter Leven Keurmerk staat, dan zegt dat iets over het leven van de kippen. Het keurmerk kan 1, 2 of 3 sterren hebben. Hoe meer sterren er op het keurmerk staan, hoe beter het leven van de kip. Bij 1 ster hebben de kippen een overdekte uitloop, een normaal dag- en nachtritme en komt er natuurlijk daglicht in de stallen. Bij 2 sterren hebben de kippen een overdekte uitloop en kunnen ze ook naar buiten. Ook is er een normaal dag- en nachtritme en komt er natuurlijk daglicht in de stallen. Bij 3 sterren hebben de kippen een heel goed leven. Ze hebben een overdekte uitloop, kunnen naar buiten en hebben in de stallen meer ruimte dan bij 1 of 2 sterren. Ook is er een normaal dag- en nachtritme en komt er natuurlijk daglicht in de stallen.

Vleesvervangers - omschrijving

Vleesvervangers zijn speciaal gemaakt om vlees te vervangen. Ze passen in een eetpatroon met minder of geen vlees.
Voorbeelden van vleesvervangers zijn, vegetarische balletjes en groenteburgers. Vleesvervangers kunnen gemaakt worden van bijvoorbeeld soja, zuivel of groente. Daarnaast zitten in vleesvervangers vaak dezelfde gezonde stofjes als in vlees.

Vleesvervangers - productie

Er zijn verschillende soorten vleesvervangers. Deze worden dus ook op verschillende manieren gemaakt. Sommige vleesvervangers worden gemaakt van soja, anderen van zuivel, tarwe of van groenten.
Benieuwd hoe een vegaburger gemaakt wordt? Bekijk dan eens het volgende filmpje:
Filmpje vegavlees (14.40 min).

Vleesvervangers - bewaren

Vleesvervangers bewaar je in de koelkast. Kijk goed naar de houdbaarheidsdatum op de verpakking. Vaak zijn deze producten een paar dagen houdbaar.

Vleesvervangers - bereiden

Meestal staat op de verpakking van een vleesvervanger omschreven hoe je het product het beste kan bereiden. De meeste vleesvervangers kan je bereiden in de pan of in de oven. Vleesvervangers hoeven vaak alleen opgewarmd te worden, er zitten namelijk geen rauwe producten in.

Vleesvervangers - gezondheid

Een vleesvervanger heeft vaak dezelfde soort voedingsstoffen als vlees. In een goede vleesvervanger zit eiwit. Dit is een belangrijke bouwstof voor ons lichaam. Ook zitten er vitamines in, zoals vitamine B. Vitamines zijn stofjes die in het eten en drinken zitten. Je hebt ze nodig om goed te groeien en voor een goede gezondheid. In een goede vleesvervanger zit ook ijzer. IJzer is onder andere belangrijk voor ons bloed.

 

Vleesvervangers - Schijf van Vijf

In de Schijf van Vijf staan allerlei producten die goed zijn voor je gezondheid. De Schijf van Vijf bestaat uit 5 vakken vol goede producten om uit te kiezen. Kies elke dag genoeg uit elk vak en varieer daarbij volop, dan krijgt je lijf wat het nodig heeft.

SVN000 Schijf van Vijf RGB_vlak

Hoeveel vleesvervangers mag je volgens de Schijf van Vijf per dag ? Iemand uit groep 5-6 heeft ongeveer  60-100 gram per dag nodig.

Het is goed om gedurende de week te variëren in vis, peulvruchten en vlees. Dit is een voorbeeld van een weekmenu vol variatie: 1 dag vis, 1 dag peulvruchten, 1 dag noten, 2 dagen rund- of varkensvlees en 2 dagen kip of ander gevogelte. In plaats van vlees kan je dan dus ook vleesvervanger, tofu, tempé of eieren nemen.

Het is het beste om producten te kiezen die in de Schijf van Vijf staan.

Deze soorten vleesvervanger staan IN de Schijf van Vijf:

  • Vleesvervangers die niet te veel zout bevatten (minder dan 1.1 gram zout per 100 gram)

Deze soorten vleesvervanger staan NIET in de Schijf van Vijf:

  • Vleesvervangers die teveel zout bevatten (Meer dan 1.1 gram zout per 100 gram)Gezouten noten

Deze producten staan niet in de Schijf van Vijf omdat er vaak te veel zout in zit. Daarnaast is het ook goed om te kijken over vitamine B en ijzer is toegevoegd.

Meer lezen over de Schijf van Vijf? Ga naar de website van het Voedingscentrum.

Vleesvervangers - keurmerk

Wat is een keurmerk?
Een keurmerk is eigenlijk een soort logo op een verpakking. Het is een hulpmiddel voor het maken van een gezonde of duurzame keuze. Een keurmerk laat bijvoorbeeld zien dat er extra aandacht was voor het milieu of voor het leven van dieren.
Hieronder staat een keurmerk dat voor kan komen op vleesvervangers beschreven. Meer weten? Kijk dan ook eens in de Keurmerkenwijzer.

Europees Keurmerk voor Biologisch

Europees keurmerk
Dit keurmerk kan op de verpakking van vleesvervangers staan. Het betekent dat de peulvruchten of noten voldoen aan de regels van de Europese Unie voor biologische landbouw. Biologisch betekent dat er zoveel mogelijk rekening gehouden wordt met het milieu, dier en mens. Bij dit keurmerk betekent dit dat alle ingrediënten biologisch zijn, het duidelijk is waar de ingrediënten vandaan komen, er geen chemische stoffen of bestrijdingsmiddelen zijn gebruikt, er geen kunstmest gebruik is en er rekening is gehouden met dierenwelzijn.

Peulvruchten en noten - omschrijving

Peulvruchten
Peulvruchten zijn zaden of zaden met hun omhulsel. Onder peulvruchten vallen: bruine, witte en zwarte bonen, kapucijners, kievitsbonen, limabonen, linzen, kikkererwten, kidneybonen en sojabonen. Peulvruchten worden vaak gedroogd of in blik, pot of zak verkocht.
Als je kijkt naar hoe de plant groeit, dan zijn sperziebonen, snijbonen, doperwten en peultjes eigenlijk ook peulvruchten. Alleen ze hebben een ander effect op ons lichaam (er zit minder eiwit en zetmeel in) en daarom staan ze in de Schijf van Vijf bij groente.

Een tweede uitzondering zijn pinda’s. Pinda’s zijn eigenlijk ook peulvruchten, maar omdat ze een ander effect op ons lichaam hebben, staan ze in de Schijf van Vijf bij noten.

Peulvruchten

Noten
Noten zijn droge vruchten, omhuld door een vruchtwand. Bij walnoten kun je deze vruchtwand goed zien. Dit de harde, houtachtige dop, waar de noot in zit. Voorbeelden van veel gegeten noten zijn: amandelen, cashewnoten, paranoten, hazelnoten, macadamianoten, pecannoten, pistachenoten en walnoten. Pinda’s zijn eigenlijk geen noten, maar peulvruchten. Amandelen zijn officieel fruit. Toch worden pinda’s en amandelen vanwege hun eigenschappen tot noten gerekend.

Walnoot

Een walnoot met vruchtwand.

Peulvruchten en noten - productie

Peulvruchten
Een groot deel van de in Nederland verkrijgbare peulvruchten komt ook uit Nederland. Zoals bruine bonen, kapucijners en kievitsbonen.
Ze groeien aan planten. Na de oogst worden de bonen verwerkt naar een fabriek. Daar worden ze vaak al binnen 2 uur na oogst verwerkt en in bijvoorbeeld een pot of blik gedaan.

Noten
Noten groeien aan bomen. Een goede notenboom kan soms tot wel honderden jaren een goeie oogst leveren. De verschillende soorten noten komen vaak ook uit verschillende landen. Zo komen amandelen vaak uit Amerika, hazelnoten uit Turkije, Paranoten uit Brazilië, Bolivia of Paraguay, Macadamia uit Australië, Zuid-Afrika of Kenia en cashewnoten uit India. Vaak worden noten met de hand geplukt of geraapt, want ze vallen vanzelf uit de boom als ze rijp zijn. Voor sommige soorten kan ook een machine de boom laten trillen waardoor de rijpe noten naar beneden vallen. Die worden vervolgens in netten opgevangen. Vervolgens worden de noten gedroogd, gecontroleerd op kwaliteit en eventueel geschild of bewerkt.

Er bestaan ongebrande noten, gebrande noten en geroosterde noten:

  • Ongebrande noten zijn niet bewerkt. Voorbeelden zijn walnoten en paranoten.
  • Gebrande noten zijn noten die gefrituurd worden in olie. In noten zitten al veel goede vetten, hierdoor nemen ze tijdens het frituren bijna geen olie meer op waardoor het gezond blijft.
  • Geroosterde noten zijn met droge lucht geroosterd. Hier wordt geen olie bij gebruikt.

Bekijk ook eens het volgende filmpje:
Filmpje pinda’s (12.16-18.46min). Uit een pinda groeit een nieuwe pinda. Maar hoe gaat dat? En groeit het boven of onder de grond?

Peulvruchten en noten - bewaren

Peulvruchten
Gedroogde peulvruchten kunnen het beste koel, droog, donker en goed verpakt bewaard worden. Na ruim een jaar wordt de schil wat harder en gedroogde peulvruchten moeten dan langer geweekt en gekookt worden.

Peulvruchten in blik of pot zijn zeer lang houdbaar. Ze kunnen een paar jaar op kamertemperatuur bewaard worden zonder hun smaak, kleur en textuur te verliezen.

Noten
Noten moeten goed afgesloten en droog bewaard worden. De meeste noten zijn lang houdbaar.

 

Peulvruchten en noten - bereiden

Peulvruchten
Peulvruchten uit glas en blik hoef je eigenlijk alleen maar op te warmen. Op het etiket staat vaak beschreven hoe dit het beste kan en hoe lang ze verwarmd moeten worden. Hartstikke makkelijk!

Je kan peulvruchten niet rauw eten. Gedroogde peulvruchten moet je lang koken voordat ze gaar zijn. Het gaat sneller wanneer je ze eerst weekt in water. Hoe lang je ze moeten koken verschilt per soort.

Peulvruchten kan je in veel maaltijden verwerken. Denk maar eens aan een couscous met kikkererwten of een chili con carne met bruine bonen.

Noten
Noten hoef je niet te bereiden, je kunt ze gelijk eten. Makkelijk hè!

Je kan noten los eten maar je kan ze ook door een maaltijd doen. Denk aan cashewnoten in een rijstgerecht of walnoten door een salade.

Peulvruchten en noten - gezondheid

Peulvruchten
Peulvruchten helpen om je bloedvaten gezond te houden. Ook zitten er koolhydraten, eiwitten, vitamines en mineralen zoals ijzer in. Koolhydraten en eiwitten zijn voedingsstoffen. Ze geven energie en zijn een bouwstof voor ons lichaam. Vitamines zijn stofjes die in het eten en drinken zitten. Je hebt ze nodig om goed te groeien en voor een goede gezondheid. In noten zit ook ijzer. IJzer is onder andere belangrijk voor ons bloed.

Er zitten ook vezels in peulvruchten. Vezels geven je een vol gevoel, wat ook wel verzadiging genoemd wordt. Ook zetten ze je darmen aan het werk en zorgen ze dat je goed kunt poepen.

Noten
In noten zitten goede vetten. Het eten van noten beschermt tegen bepaalde hart- en vaatziekten. In noten zitten ook vitamines zoals vitamine B en E. Vitamines zijn stofjes die in eten en drinken zitten. Je hebt ze nodig om goed te groeien en voor een goede gezondheid. In noten zit ook ijzer. IJzer is onder andere belangrijk voor ons bloed.

Sommige mensen zijn allergisch voor noten. Als ze noten eten kunnen ze bijvoorbeeld uitslag krijgen of heel erg jeuk. Zij moeten dus altijd goed opletten dat er geen noten in een gerecht zitten.

Peulvruchten en noten - Schijf van Vijf

In de Schijf van Vijf staan allerlei producten die goed zijn voor je gezondheid. De Schijf van Vijf bestaat uit 5 vakken vol goede producten om uit te kiezen. Kies elke dag genoeg uit elk vak en varieer daarbij volop, dan krijgt je lijf wat het nodig heeft.

SVN000 Schijf van Vijf RGB_vlak

Hoeveel peulvruchten mag je nou per dag ? Iemand uit groep 5-6 heeft ongeveer 1 portie vis, peulvruchten of vlees per dag nodig. 1 portie peulvruchten is ongeveer 2-3 opscheplepels (=135 gram).

Ook is het goed om elke dag 25 gram ongezouten noten te eten. Dat is ongeveer 1 handje!

Het is goed om gedurende de week te variëren in vis, peulvruchten en vlees. Dit is een voorbeeld van een weekmenu vol variatie: 1 dag vis, 1 dag peulvruchten, 1 dag noten, 2 dagen rund- of varkensvlees en 2 dagen kip of ander gevogelte. In plaats van vlees kan je ook vleesvervanger, tofu, tempé of eieren nemen.

Het is het beste om producten te kiezen die in de Schijf van Vijf staan.

Deze soorten peulvruchten en noten staan IN de Schijf van Vijf:

  • Peulvruchten zoals linzen en bruine bonen (zonder toegevoegd suiker en met weinig zout)
  • Ongezouten noten en pinda’s

Deze soorten peulvruchten en noten staan NIET in de Schijf van Vijf:

  • Gezouten noten
  • Borrelnoten
  • Noten met chocolade of suiker

Deze producten staan niet in de Schijf van Vijf omdat er vaak te veel suiker, zout of vet in zit.

Meer lezen over de Schijf van Vijf? Ga naar de website van het Voedingscentrum.

Peulvruchten en noten - keurmerk

Wat is een keurmerk?
Een keurmerk is eigenlijk een soort logo op een verpakking. Het is een hulpmiddel voor het maken van een gezonde of duurzame keuze. Een keurmerk laat bijvoorbeeld zien dat er extra aandacht was voor het milieu of voor het leven van dieren.
Hieronder staan een aantal keurmerken voor peulvruchten en noten beschreven. Meer weten? Kijk dan ook eens in de Keurmerkenwijzer.

Europees Keurmerk voor Biologisch

Europees keurmerk
Dit keurmerk kan op de verpakking van peulvruchten en noten staan. Het betekent dat de peulvruchten of noten voldoen aan de regels van de Europese Unie voor biologische landbouw. Biologisch betekent dat er zoveel mogelijk rekening gehouden wordt met het milieu, dier en mens. Bij dit keurmerk betekent dit dat alle ingrediënten biologisch zijn, het duidelijk is waar de ingrediënten vandaan komen, er geen chemische stoffen of bestrijdingsmiddelen zijn gebruikt, er geen kunstmest gebruik is en er rekening is gehouden met dierenwelzijn.

Fairtrade keurmerk

Fairtrade
Fair trade betekent ‘eerlijke handel’. Als de verpakking van noten een Fairtrade keurmerk heeft, betekent dit dat de verkoop van de noten eerlijk gegaan is. Dit betekent bijvoorbeeld dat de boeren op een gezonde manier werken en een goede prijs hebben gekregen voor de noten. Ook houdt het rekening met het milieu. Zo zijn er regels voor afval, het gebruik van water en het gebruik van bestrijdingsmiddelen.